علت گاز گرفتن گربه هنگام بازی و نوازش + جلوگیری و کنترل آن

گاز گرفتن یکی از رفتارهایی است که خیلی از سرپرست‌های گربه را نگران یا حتی کلافه می‌کند. گاهی این گاز گرفتن محکم و دردناک است و گاهی آن‌قدر آرام که شبیه ابراز محبت به نظر می‌رسد. همین تفاوت‌ها باعث می‌شود این سؤال شکل بگیرد که علت گاز گرفتن گربه دقیقاً چیست و آیا باید آن را طبیعی بدانیم یا نشانه یک مشکل جدی؟ این رفتار فقط بین انسان و گربه دیده نمی‌شود؛ اگر دقت کرده باشید، گربه‌ها همین رفتار را در تعامل با هم، بین مادر و بچه‌ها یا حتی بین گربه نر و ماده هم نشان می‌دهند.

نکته مهم اینجاست که همه گاز گرفتن‌ها شبیه هم نیستند و واکنش ما به آن‌ها نباید یکسان باشد. تشخیص تفاوت بین گاز بازیگوشانه، گاز محبت‌آمیز و گاز ناشی از ترس یا درد، اولین قدم برای اصلاح رفتار و جلوگیری از تکرار آن است. در این مقاله از پت شاپ باران پت، با نگاهی ساده و کاربردی بررسی می‌کنیم علت گاز گرفتن گربه در موقعیت‌های مختلف چیست، قبل از گاز گرفتن چه نشانه‌هایی ظاهر می‌شود و چطور می‌توان بدون تنبیه، این رفتار را مدیریت کرد تا رابطه‌ای امن‌تر و آرام‌تر با گربه‌مان داشته باشیم.

علت گاز گرفتن گربه هنگام بازی

یکی از رایج‌ترین دلایل این رفتار، علت گاز گرفتن گربه هنگام بازی است. گربه‌ها حیواناتی پرانرژی و ذاتاً شکارچی هستند و بازی برای آن‌ها فقط سرگرمی نیست؛ بلکه راهی برای تمرین مهارت‌های شکار، هماهنگی حرکات بدن و تخلیه انرژی محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، گاز گرفتن بخشی از رفتار طبیعی گربه در زمان بازی است و معمولاً نشانه خشم یا بیماری نیست.

1. غریزه شکار

حرکت سریع دست یا پا، تکان‌های ناگهانی یا حتی بازی با انگشتان می‌تواند غریزه شکار گربه را فعال کند. گربه بدون اینکه متوجه حساس بودن پوست انسان باشد، همان رفتاری را انجام می‌دهد که هنگام شکار یا بازی با گربه‌های دیگر دارد؛ یعنی حمله کردن، چنگ زدن و در نهایت گاز گرفتن. این واکنش کاملاً غریزی و ناخودآگاه است.

2. بازی با دست انسان

بسیاری از مشکلات مربوط به گاز گرفتن از زمانی شروع می‌شود که انسان از دست یا پا برای بازی با گربه استفاده می‌کند. وقتی گربه از کودکی یاد بگیرد که دست انسان بخشی از بازی است، این الگو در ذهنش تثبیت می‌شود. در نتیجه، وقتی بزرگ‌تر می‌شود نیز همان رفتار را تکرار می‌کند. این موضوع شاید در بچه‌گربه‌ها بامزه به نظر برسد، اما در گربه بالغ می‌تواند دردناک و آزاردهنده باشد.

3. تخلیه نشدن انرژی

گربه‌ای که:

• زمان بازی مشخص ندارد

• تنهاست یا حوصله‌اش سر رفته

• یا محیط زندگی‌اش یکنواخت است

انرژی ذخیره‌شده‌اش را ناگهانی تخلیه می‌کند. این تخلیه معمولاً با گاز گرفتن خشن هنگام بازی همراه می‌شود، مخصوصاً در گربه‌های جوان و بچه‌گربه‌ها.

📌 نکته مهم:پوست گربه‌ها ضخیم‌تر و پوشیده از خز است، در حالی که پوست انسان نازک و حساس است. گربه این تفاوت را درک نمی‌کند و تصور می‌کند همان رفتاری که برای هم‌بازی گربه‌ای طبیعی است، برای انسان هم مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ به همین دلیل شدت گاز گرفتن را کنترل نمی‌کند.

چگونه در زمان بازی از گاز گرفتن گربه جلوگیری کنیم؟

برای حل این مشکل، لازم نیست بازی را حذف کنید؛ فقط باید درست بازی کنید:

• ✅ زمان‌های مشخص برای بازی تعیین کنیدبازی منظم روزانه باعث تخلیه انرژی و کاهش حمله ناگهانی می‌شود.

• ✅ فقط از اسباب‌بازی استفاده کنید، نه دستلیزر، قلاب ماهیگیری، توپ و اسباب‌بازی‌های تعقیبی بهترین انتخاب هستند.

• ✅ در صورت گاز گرفتن، بازی را قطع کنیدبدون داد زدن، بدون تنبیه. فقط بی‌محلی کنید و محل را ترک کنید تا گربه یاد بگیرد گاز گرفتن = پایان بازی.

• ✅ محیط را جذاب‌تر کنیداسباب‌بازی‌های متنوع، جای قایم شدن و تغییر دوره‌ای وسایل، کمک می‌کند گربه همیشه وابسته به دست و پای شما نباشد.

مطلب پیشنهادی: 5 بازی ساده تعاملی با گربه

علت گاز گرفتن گربه هنگام نوازش

برخی گربه‌ها برای نشان دادن علاقه و احساس امنیت، از گاز گرفتن ملایم استفاده می‌کنند. این نوع گاز گرفتن معمولاً دردناک نیست و بیشتر شبیه یک نیشگون کوچک یا تماس آرام دندان‌ها با پوست است. گربه‌هایی که این رفتار را دارند، اغلب هم‌زمان نشانه‌های دیگری از محبت مثل خرخر کردن، مالیدن سر به بدن صاحبشان یا لیس زدن را هم نشان می‌دهند. در این حالت، گاز گرفتن بیشتر یک رفتار ارتباطی است تا یک واکنش منفی.

در بسیاری از مواقع، علت گاز گرفتن گربه هنگام نوازش به تحریک بیش از حد یا احساس صمیمیت زیاد برمی‌گردد. گربه ممکن است از نوازش لذت ببرد، اما ظرفیت تحملش محدود باشد. وقتی این حد رد می‌شود، گربه به‌جای دور شدن ناگهانی، با یک گاز آرام پیامش را منتقل می‌کند؛ پیامی که معنایش چیزی شبیه به این است: «دوستت دارم، اما فعلاً کافیه.» این گاز معمولاً کنترل‌شده و بدون نیت آسیب‌زدن است.

با این حال، اگر شدت این گازها بیشتر شد یا تکرار آن‌ها آزاردهنده بود، بهتر است تعامل را متوقف کنید و به گربه فضا بدهید. تشخیص تفاوت بین گاز محبت‌آمیز و گاز هشداردهنده اهمیت زیادی دارد؛ چون همین شناخت ساده کمک می‌کند رابطه‌ای آرام‌تر، امن‌تر و مبتنی بر احترام متقابل بین شما و گربه‌تان شکل بگیرد.

 

حل مشکل گاز گرفتن گربه در هنگام نوازش

برای پیشگیری از این نوع گاز گرفتن، مهم‌ترین کار خواندن زبان بدن گربه است. قبل از اینکه گربه گاز بگیرد، معمولاً علائم هشداردهنده‌ای نشان می‌دهد. حرکت دورانی یا ضربه‌ای دم روی زمین یکی از واضح‌ترین نشانه‌هاست که می‌گوید گربه بی‌طاقت شده است. بعضی گربه‌ها قبل از گاز گرفتن، کمی عقب می‌کشند، تماس چشمی را قطع می‌کنند یا تمایل کمتری به ادامه نوازش نشان می‌دهند. وقتی در حین نوازش متوجه تغییر رفتار، حرکت دم یا بی‌قراری شدید، بهترین واکنش این است که نوازش را متوقف کنید و گربه را به حال خودش بگذارید.

اصرار به ادامه نوازش، برخلاف تصور، نشانه محبت نیست و می‌تواند باعث شود گربه برای رساندن پیامش از گاز گرفتن استفاده کند. احترام گذاشتن به مرزهای گربه، ساده‌ترین و مؤثرترین راه برای کاهش این رفتار است.

گاز گرفتن گربه به دلیل ترس، استرس یا دفاع از خود

یکی از جدی‌ترین انواع علت گاز گرفتن گربه، واکنش تدافعی است. گربه‌ها حیواناتی حساس با مرزهای مشخص هستند و زمانی که احساس تهدید، ناامنی یا ترس کنند، ممکن است برای دفاع از خود گاز بگیرند. برخلاف گاز گرفتن‌های بازیگوشانه یا محبت‌آمیز، این نوع گاز گرفتن معمولاً ناگهانی، شدید و دردناک است و هدف آن دور کردن عامل تهدید یا ایجاد فاصله امن است.

این رفتار اغلب در شرایطی رخ می‌دهد که گربه احساس کند راه فراری ندارد، با افراد یا حیوانات ناآشنا مواجه شده یا تجربه ناخوشایندی را پشت سر گذاشته باشد. گربه‌های خیابانی یا گربه‌هایی که سابقه بدرفتاری دارند، معمولاً واکنش تدافعی شدیدتری نشان می‌دهند، چون سطح استرس و هوشیاری آن‌ها بالاتر است.

نشانه‌ها و موقعیت‌های رایج گاز گرفتن تدافعی گربه:

• خوابیدن گوش‌ها به سمت عقب یا چسبیدن به سر

• سفت و منقبض شدن بدن

• خرخر خشن، هیس یا صدای هشدار

• گیر افتادن در گوشه یا نداشتن راه فرار

• مواجهه با غریبه‌ها یا ورود حیوان جدید به قلمرو گربه

گاز گرفتن گربه به دلیل درد یا بیماری 

گاهی گاز گرفتن گربه نه از روی پرخاشگری، بلکه یک پیام واضح است: «درد دارم» یا «حالم خوب نیست». گربه‌ها برخلاف سگ‌ها، درد و ناراحتی را پنهان می‌کنند و وقتی آستانه تحملشان رد شود، ممکن است با گاز گرفتن واکنش نشان دهند؛ به‌خصوص هنگام لمس، بغل کردن یا بازی. این رفتار می‌تواند نشانه‌ای از درد جسمی، بیماری داخلی یا حتی ناراحتی و افسردگی ناشی از برآورده نشدن نیازهای عاطفی و محیطی باشد.

دردهای مزمن، مشکلات دندانی یا بیماری‌های داخلی باعث می‌شوند گربه برای جلوگیری از تشدید درد، حالت تدافعی بگیرد. حتی در برخی موارد، پس از برطرف شدن مشکل جسمی، خاطره درد باعث می‌شود گربه همچنان نسبت به لمس حساس باقی بماند. به همین دلیل، هر تغییر ناگهانی در رفتار گاز گرفتن گربه باید جدی گرفته شود و فقط به مسائل رفتاری نسبت داده نشود.

شایع‌ترین دلایل جسمی و روحی گاز گرفتن گربه:

• دردهای مزمن مثل آرتروز یا آسیب‌های عضلانی

• بیماری‌های داخلی (کلیه، گوارش، عفونت‌ها)

• مشکلات دندانی یا دندان‌درآوردن در بچه‌گربه‌ها (۳ تا ۷ ماهگی)

• خارش و التهاب لثه

• افسردگی، استرس یا بی‌توجهی به نیازهای عاطفی گربه

• حساسیت به لمس در ناحیه‌ای که قبلاً دردناک بوده

گاز گرفتن گربه برای جلب توجه

یکی دیگر از علت‌های گاز گرفتن گربه، جلب توجه است. بعضی گربه‌ها به جای میو کردن یا کشیدن شما به سمت فعالیتی که می‌خواهند، از گاز گرفتن استفاده می‌کنند تا پیام خود را منتقل کنند. مثلاً اگر گربه‌ای شما را گاز می‌گیرد و سپس به سمت ظرف غذا یا اسباب‌بازی هدایت می‌کند، این نشانه روشنی است که می‌خواهد شما متوجه نیاز یا خواسته او شوید.

این رفتار معمولاً بی‌خطر است و نوعی ارتباط غیرکلامی گربه با صاحبش به حساب می‌آید. نکته مهم این است که شما با درک این زبان بدن می‌توانید پاسخ مناسبی بدهید و رفتار گاز گرفتن را به تجربه‌ای مثبت و بدون آسیب تبدیل کنید.

زبان بدن گربه قبل از گاز گرفتن 

خوشبختانه گربه‌ها قبل از اینکه دست به گاز گرفتن بزنند، علائم هشداردهنده‌ای نشان می‌دهند. با شناخت این نشانه‌ها می‌توانید به موقع واکنش مناسب داشته باشید و از آسیب‌های احتمالی پیشگیری کنید. این نشانه‌ها همچنین به شما کمک می‌کنند دلیل گاز گرفتن گربه را بهتر درک کنید و رفتار او را مدیریت کنید.

برخی از رایج‌ترین علائم قبل از گاز گرفتن گربه عبارتند از:

• نمایان شدن دندان‌ها: گربه‌ها معمولاً قبل از گاز گرفتن، دندان‌های خود را نشان می‌دهند که هشداری برای نزدیک نشدن است.

• حرکات گوش‌ها: گوش‌ها به عقب یا به سمت پایین خوابیده می‌شوند و نشانه ناراحتی یا آماده شدن برای دفاع است.

• تکان دادن دم و سفت شدن بدن: حرکات دم و منقبض شدن بدن، نشان‌دهنده افزایش استرس و احتمال گاز گرفتن است.

• حالات چشم‌ها: مردمک‌ها تنگ یا چشم‌ها تیز می‌شوند، که نشانه آمادگی برای واکنش سریع و افزایش هورمون استرس است.

راهکارهای اصولی کنترل و اصلاح گاز گرفتن گربه

گاز گرفتن گربه رفتاری طبیعی است که به طور کامل نمی‌توان آن را حذف کرد، اما با رعایت چند راهکار ساده می‌توان هم ایمنی خود و هم آرامش گربه را حفظ کرد. اولین اصل این است که هرگز از تنبیه فیزیکی یا واکنش تند استفاده نکنید، زیرا این کار نه تنها بی‌اثر است، بلکه رابطه شما با گربه را تضعیف می‌کند و باعث افزایش استرس او می‌شود.

راهکارهای مؤثر برای مدیریت گاز گرفتن گربه طبق مقاله PetMD :

• اجتناب از تنش و تحریک: محیطی آرام و به دور از استرس برای گربه فراهم کنید و از اعمالی که موجب تحریک او می‌شوند پرهیز کنید.

• توقف بازی‌های خطرناک: اگر گربه هنگام بازی گاز گرفت، بازی را متوقف کنید تا متوجه شود این رفتار قابل قبول نیست.

• استفاده از اسباب‌بازی مناسب: بازی با اسباب‌بازی‌های مخصوص، مانند توپ یا اسباب‌بازی‌های پرتحرک، جایگزین دست شما شود تا نیاز شکارچیانه گربه تخلیه شود.

• توجه به سلامتی گربه: درد و بیماری می‌توانند عامل گاز گرفتن باشند؛ در صورت شک به مشکلات جسمی، حتماً به دامپزشک مراجعه کنید.

• آموزش و اجتماعی‌سازی: گربه را به تدریج با افراد و شرایط جدید آشنا کنید تا مهارت اجتماعی و کنترل رفتار را بیاموزد.

• استفاده از اسپری‌های طبیعی تلخ: اسپری سیب یا آلبالوی تلخ روی دست، هنگام گاز گرفتن، طعم نامطبوع ایجاد می‌کند و به مرور این رفتار کاهش می‌یابد.

با به‌کارگیری این روش‌ها، می‌توانید رفتار گاز گرفتن گربه را کنترل کنید، بازیگوشی او را حفظ کنید و از آسیب‌های احتمالی پیشگیری کنید، بدون اینکه تجربه شما یا گربه مختل شود.

مطلب پیشنهادی: چگونه یک بچه گربه را از گاز گرفتن منع کنیم؟

بعد از گاز گرفتن گربه چه کنیم؟ اقدامات فوری

اگر گربه شما را گاز گرفت و پوستتان آسیب دید، اقدام سریع و صحیح بسیار اهمیت دارد. ابتدا محل گاز گرفته شده را با آب ولرم و صابون خوب بشویید تا آلودگی‌ها و باکتری‌ها پاک شوند. سپس در صورت وجود خونریزی، با یک گاز تمیز فشار ملایم وارد کنید تا خونریزی کنترل شود.

گاز گرفتن گربه می‌تواند خطر عفونت و بیماری به همراه داشته باشد، زیرا دهان گربه پر از باکتری است. بنابراین حتی اگر زخم سطحی به نظر برسد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک پیشگیرانه تجویز کند تا از بروز عفونت جلوگیری شود و وضعیت سلامتی شما حفظ شود.

همیشه به خاطر داشته باشید که اقدام سریع و تمیز کردن محل زخم، مهم‌ترین قدم برای پیشگیری از عفونت و مشکلات بعدی است و در کنار آن، پیگیری توصیه‌های پزشک، سلامت شما را تضمین می‌کند.